Egocentryk jest osobą uznającą siebie za centrum świata i zainteresowania innych. Typowe cechy egocentryka nie rzadko ranią innych, niestety sam egocentryk nie zdaje sobie z tego sprawy. Warto jednak odróżnić egocentryka od egoisty, zwłaszcza, gdy chodzi o związek i relacje partnerskie.
Egocentryk czyli kto
Nazewnictwo określające egocentryka wywodzi się z łaciny i jest połączeniem dwóch wyrazów. Ego to ja oraz centrum, czyli środek. Zatem egocentryk to osoba oceniająca świat i rzeczywistość przez pryzmat własnych doświadczeń i obserwacji. Wbrew pozorom to coś innego niżeli bycie egoistą. Stawienie siebie w centrum uwagi oraz świata wcale nie oznacza, iż egocentryk wykorzystuje innych do własnych celów i narzuca swój sposób myślenia innym.
Cechami charakterystycznymi egocentryka jest skupianie się na swoich problemach, analizowanie własnych przeżyć i emocji oraz koloryzowanie siebie. Może wydawać się to egoistyczne, podobnie jak cechy snobizmu i marginalizowania opinii innych a gloryfikowania własnego punktu widzenia. Niestety większość cech egocentryzmu to cechy negatywne osobowości, a niezmiernie silne.
Świat według egocentryka
Egocentrycy często postrzegają innych ludzi jako gorszych od siebie, są samolubni a ponadto wyolbrzymiają krzywdy jakich potencjalnie doznają lub mogliby doznać ze strony swego otoczenia.
Często egocentryk ma wiele z egoisty i się nim z czasem staje, co objawia się poprzez narzucanie swej woli i zdania innym uważając siebie za kogoś wyjątkowego.
Zwykle egocentryk ma roszczeniowy stosunek do świata, a jednocześnie doświadcza wielu trudności w radzeniu sobie z sytuacjami stresogennymi. Co więcej uważa, iż korzystanie z pomocy innych jest naturalne, a powinnością otoczenia jest służba jego potrzebom. Ważną cechą jest duża wrażliwość, podejście emocjonalne do spraw, które go dotyczą. Praktycznie każdy z nas ma coś z egocentryka.
Im więcej wymienionych cech zauważamy u bisie, tym bliżej nam do modelu egocentryzmu. Bardzo często jesteśmy tego całkowicie nieświadomi, a powodem tej sytuacji jest fakt, iż nie przyjmujemy krytyki i opinii innych.
Jak sobie radzić z egocentryzmem
Warto wiedzieć jak sobie radzić z własnym egocentryzmem, jak i jak postępować z egocentrykiem, kiedy przyjdzie nam z nim mieszkać, pracować, współżyć. Jeśli chodzi o nas samych zamiast oskarżeń całego świata warto poświecić chwilę na izolację i ochłoniecie z emocji. Gdy się uspokoimy i przemyślimy wszystko, wydaje się być inne, ale i bardziej błahe.
Dobrze jest sprawdzić kilka razy na ile sami sytuacji zawiniliśmy, postarajmy się być obiektywni i krytyczni nie tylko wobec innych ale i siebie samych. Czasem pomóc może rozmowa z drugą osobą.
Gdy nie radzisz sobie sam ze sobą i dostrzegasz potrzebę pomocy warto zgłosić się do psychologa, jak i wziąć udział w psychoterapii. Zdarza się iż egocentryzm powoduje nerwica i wtedy można go leczyć, aczkolwiek wymaga to wiele wkładu pracy i współpracy z terapeutą.
Podstawa jest akceptacja własnego siebie i uzmysłowienie sobie problemu. Niestety egocentryczne spojrzenie na świat jest bardzo trudne w terapii, zwłaszcza gdy dotyczy zakorzenionego już w dzieciństwie narcyzmu i samouwielbienia.
Egocentryk w związku
Egocentrykowi trudno o udany związek, bowiem wiąże się on z wieloma wyrzeczeniami po drugiej stronie. Czasem bywa to chorobliwe i skłania do diagnozy syndromu ofiary i uzależnienia u partnera lub partnerki. Wielu zakochanych toleruje egocentryzm u swojego partnera, a dodatkowo stara się dostosować zachowanie do jego oczekiwań.
Podstawowymi zachowaniami pożądanymi w postępowaniu z egocentrykiem jest spokój jako reakcja na agresję, aczkolwiek nie powinno być to milczenie. Rozmowa jest kluczowa, dodaje obiektywizmu i zapobiega pogłębianiu się przekonania o tym jakim się jest wyjątkowo idealnym.
Często egocentrycy nie zauważają rzeczywistego obrazu świata, zatracają się w utopijnych wyobrażeniach, w których mają realny wpływ na wszystko i wszystkich, rolą partnera jest uświadomienie, zwrócenie uwagi egocentrykowi iż nie jest to prawdą.
Egoizm
Kluczową cechą różnicującą egocentryzm od egoizmu jest obraz świata. U egocentryków jest on zaburzony, u egoistów realny, dzięki czemu są w stanie oddziaływać podstępem, manipulacją, perswazją na innych w imię własnych interesów. Egocentrycy mając do wyboru szereg rozwiązań ich problemu niekoniecznie wybierają te na których inni tracą by oni sami mogli korzystać. W przypadku egoistów wybierane jest zawsze rozwiązanie korzystne dla nich samych bez względu na konsekwencje dla innych, nawet najbliższej rodziny.
