Paraliż senny

Paraliż senny – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Paraliż senny jest jednym z zaburzeń snu, którego istota polega na uświadomieniu sobie przez osobę niemożności wykonania ruchu i wydania dźwięku. Przez wiele stuleci ludzie próbowali wyjaśnić naturę tego stanu, co doprowadziło do powstania ogromnej liczby mistycznych teorii na temat czarownic i czarowników, nocnych demonów i obcych porywaczy. Do tej pory naukowcy dogłębnie badali problem porażenia tętnicy szyjnej i mogą dać rozsądne wyjaśnienie pochodzenia tego zaburzenia.

Paraliż senny – przyczyny

Paraliż senny może być objawem niektórych zaburzeń neurologicznych, takich jak narkolepsja (stały sen), lunatykowanie lub choroba afektywna dwubiegunowa (psychoza maniakalno-depresyjna), ale w większości przypadków występuje samodzielnie w wyniku braku równowagi w układzie nerwowym, procesy aktywacji świadomości po śnie i przywrócenia funkcji układu mięśniowego.

Ta nierównowaga może wynikać z następujących czynników wpływających na organizm:

  • Nieprzestrzeganie odpowiedniej długości snu i czuwania (ciągły brak snu, częste zmiany w trybie snu)
  • Bezsenność
  • Stres psycho-emocjonalny, zarówno ostry, jak i przewlekły
  • Długotrwałe stosowanie niektórych leków, w szczególności leków przeciwdepresyjnych uspokajających
  • Nikotyna, alkohol, uzależnienie od narkotyków, nadużywanie substancji
  • Zespół niespokojnych nóg
  • Spanie w pozycji leżącej (podczas snu na boku zwykle nie rozwija się senny paraliż)
  • Predyspozycje genetyczne.

Paraliż senny występuje dosyć często: 40 na 100 osób doświadczyło tego nieprzyjemnego stanu przynajmniej raz w życiu. Zdarza się to zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet w każdym wieku, ale przeważająca większość nadal stanowią osoby w wieku od 12 do 25 lat, zwłaszcza nastolatki.

Rodzaje paraliżu sennego

Klasyfikacja tego zaburzenia występuje w zależności od czasu jego wystąpienia

  • Paraliż senny, który występuje, gdy osoba zasypia, jest nazywany półświadomym lub hipnagogicznym. Podczas wchodzenia w etap snu mięśnie stopniowo się rozluźniają a ciało zasypia. Jeśli to już się wydarzyło, ale z jakiegoś powodu świadomość nie zdążyła jeszcze się odłączyć, osoba uświadamia sobie, że nie może się ruszyć, nie rozumie przyczyny tego stanu, w wyniku, czego panikuje.
  • Drugi rodzaj paraliżu sennego to hipnopompia. Przeciwnie, powstaje w chwilach przebudzenia. Wiadomo, że im głębszy sen, tym niższe napięcie mięśniowe. W fazie szybkiego snu mięśnie ciała są maksymalnie rozluźnione, można powiedzieć, wyłączone, a aktywność mózgu, przeciwnie, gwałtownie wzrasta. Jeśli w tym okresie część mózgu odpowiedzialna za świadomość budzi się, ale część mózgu odpowiedzialna za ruchy mięśni nadal śpi (potrzebują dodatkowego czasu na powrót do normy), osoba jest świadoma tego, co się dzieje, wokół, ale nie może zrobić najmniejszego ruchu. Aby przywrócić funkcje motoryczne, ciało potrzebuje od kilku sekund do 1-2 minut, ale ten czas może wydawać się człowiekowi wiecznością.

Paraliż senny – objawy

U niektórych osób paraliż senny występuje tylko raz w życiu, podczas gdy u innych okresowo powtarza się ze wszystkimi rodzajami częstotliwości. Nawet kilka razy w ciągu nocy. Będąc w tym stanie, osoba uświadamia sobie, że nie może się ruszyć. Powoduje to w nim przerażenie i paniczny strach. Ponadto obserwuje się halucynacje wzrokowe i słuchowe: chory czuje, że jest otoczony przez demony, duchy lub obce istoty, słychać groźne głosy, skradanie się, piszczenie, hałas i dźwięki pulsacji.

Ponadto osoba odczuwa uczucie ucisku na klatkę piersiową, brzuch i gardło. Wydaje się jej, że siedzi na nim jakiś potwór i ją dusi. Niektórzy chorzy czują, że odwracają się od pozycji na plecach do pozycji bocznej. Jednocześnie zdają sobie sprawę, że leżą nieruchomo. Oddychanie jest trudne, tętno i puls zwiększają się, ciało drży, a twarz wykazuje efekt przerażenia i napięcia.

Dobrą informacją dla takich osób jest to, że podczas paraliżu sennego nic złego się nie stanie, nie ma zagrożenia życia. Nie występuje choroba psychiczna, a uczucie uduszenia nie zaszkodzi zdrowiu. Jest to tylko uczucie, halucynacja, które nie mają nic wspólne z rzeczywistością.

Paraliż senny – diagnostyka

Z reguły większość osób, które doświadczyły paraliżu sennego po raz pierwszy, szuka pomocy u specjalisty. Lekarz łatwo rozpoznaje to zaburzenie już na etapie historii pacjenta. Dla tych osób, które często doznają paraliżu sennego z różną częstotliwością, lekarz zaleci prowadzenie dziennika. Dziennika w którym wskaże wszystkie możliwe czynniki ryzyka tego stanu, jak również własne wizje i wrażenia. Na podstawie tych zapisów specjalista łatwiej będzie mógł zidentyfikować przyczynę paraliżu sennego u konkretnego pacjenta. Aby wyjaśnić diagnozę, lekarz może skierować do somnologisty (specjalisty od snu). Ewentualnie do samodzielnie zaplanować nocne lub dzienne badania snu – polisomnografia (z reguły nie ma zmian na polisomnogramie).

Paraliż senny – leczenie

Specyficzna terapia paraliżu sennego w większości przypadków nie jest wymaga. Chory dostaje zalecenia związane ze zmianą stylu życia:

  • Zoptymalizować tryb pracy i odpoczynku, co powoduje konieczność nocnego spania przez 8 godzin.
  • Chodzić spać codziennie o tej samej godzinie i nie budzić się samodzielnie, ale budzikiem, ponieważ zapobiega to rozwojowi paraliżu sennego, który może wystąpić tylko przy naturalnym przebudzeniu
  • Wyeliminować hipodynamikę: uprawiać sport na świeżym powietrzu, nie zaniedbywać pracy fizycznej (wzmacnia układ nerwowy, przyczynia się do tworzenia stabilnych połączeń między ośrodkami mózgu a układem mięśniowo-szkieletowym)
  • Unikać stresujących sytuacji, a jeśli się pojawią, spróbować odpowiedzieć na nie spokojnie
  • Przed snem, wziąć relaksującą kąpiel, wypij kojącą herbatę ziołową
  • Zasypiać przy spokojnej, relaksującej muzyce w dobrze wentylowanym pokoju
  • Wyeliminować pracę umysłową przed snem, nie oglądać telewizji i nie korzystać z komputera (wszystko to aktywuje mózg i trudniej mu się później zrelaksować).

Jeśli lekarz stwierdzi przyczynę paraliżu sennego, poważniejszego niż zwykłe wyczerpanie nerwowe i brak snu, prawdopodobnie przepisze leki, w szczególności leki przeciwdepresyjne. Kategorycznie nie zaleca się samodzielnego przyjmowania środków farmakologicznych, ponieważ leki wymagają precyzyjnego przestrzegania dawkowania.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.