Urojenia – przyczyny, symptomy, leczenie, rozpoznawanie

Urojenia są zaburzeniami myślenia czyli czynności w zakresie drugiego układu sygnałów. Urojenia są również przejawem chorobliwego i skażonego odbicia rzeczywistości w mózgu człowiek. Zaburzenia myślenia bardzo często pojawiają się również u osób zażywających narkotyki, dopalacze, a także nadużywających alkohol.

Rodzaje urojeń

Ze względu na różnorodność występowania, urojenia dzielimy na:

• prześladowcze, w których chory uważa się za prześladowanego, śledzonego, zaliczamy do nich również urojenia niewierności małżeńskiej,
• wielkościowe, w których chory jest przekonany, że jest niezwykłą osobistością lub tez wielkim odkrywcą, do urojeń tego rodzaju zaliczamy również urojenia bogactwa, w których chory uważa się za milionera lub właściciela ogromnych posiadłości,
• depresyjne, wśród których wyróżniamy urojenia samoponiżania- gdzie chory uważa się za pozbawionego tych wszystkich wartości i praw, jakie są udziałem innych ludzi, grzeszności – chory sądzi że dopuścił się niewybaczalnych grzechów i przewinień, nihilistyczne- chory uważa, ze narządy jego ciała a czasem i całe ciało ulegają unicestwieniu, czy też zanikowi,
• hipochondryczne, w których chory jest przekonany, że ma nie istniejące w rzeczywistości schorzenia, głównym czynnikiem jest niewiedza lekarzy, chory natomiast pragnie się leczyć, a niekiedy nawet operować,
• oddziaływania, w których chory jest przekonany, że jakieś moce, osoby albo istoty w różny sposób na niego oddziałują, sterują jego postepowaniem, myślami, ale też maja inny wpływ na jego życie,
• ustosunkowania, w których chory uważa, że otoczenie odnosi się do niego inaczej niż przed jego chorobą, zazwyczaj w sposób niewłaściwy, nieprzychylny czy też wrogi,
• uczucia owładnięcia, w którym chory jest przekonany, że jego ustrój jest opanowany przez jakąś tkwiącą w nim istotę, siłę lub zjawisko, który w różny sposób wpływa na chorego.

Przyczyny

Myślenie człowieka jest procesem, za pomocą którego odbywa się wysoko zorganizowane odbicie rzeczywistości w mózgu człowieka. Urojenia przedstawiają jedno z wielu zaburzeń tego procesu jako zniekształcone odbicie rzeczywistości. W powstawaniu urojeń jednym z bardzo ważnych czynników jest zaburzenie przyczynowo-logiczne, polegające na krytycznym pojmowaniu rzeczywistości.

Urojenia mogą mierz również swój początek u osób w różnym stanie jasności świadomości, mogą je tworzyć również fantazje urojeniowe, które polegają na fantazjach i marzeniach chorego, odgrywającego w nich główną rolę, jednak chorzy powracają do rzeczywistości w momencie gdy wyżyli się w swojej fantazji. Urojeniom sprzyjają również myśli natrętne, który chory przeżywa wbrew swemu życzeniu, mimo że uważa je za niesłuszne i nie może się od nich uwolnić. Do powstania urojeń mogą również przyczynić się dopalacze, a także zażywanie narkotyków, często tez występują one po spożyciu alkoholu w dużych ilościach. Mogą być także spowodowane utrzymywaniem się przez dłuższy czas ogniska pobudzającego, które powoduje ogólne przymroczenie chorego.

Mechanizmy urojeń

Mechanizm urojeń uwzględnia stopień aktywności komórek w korze mózgowej, od których zależy stopień jasności umysłu. Do mechanizmów tych zaliczamy:

– urojenia typu paranoicznego, powstają w związku z patologicznym zjawiskiem zastoinowego pobudzenia w drugim układzie sygnałów przy spadku hamowania warunkowego w obrębie struktury dynamicznej, co wiąże się ze spadkiem procesów krytycznej analizy i syntezy korowej. Utrzymywanie się urojeń w czasie zależy od silnie zaznaczonej interpretacji pobudzenia, urojenia takie są usystematyzowane i uporządkowane, cechują się dużą siłą chorobliwego przekonania i przebiegają bez upośledzenia jasności umysłu.

– urojenia o typie uczuć owładnięcia, powstają one z fazą ultraparadoksalną hamowania pozakresowego, powodem trwania urojenia jest stan pobudzenia kory w zakresie drugiego układu sygnałów utrzymujący się przy niższej aktywności komórek kory. Urojenia tego typu nie są usystematyzowane i w pewnej mierze uszkadzają połączenia w procesie myślenia.

– paranoidalne urojenia, w grupie tej w ognisku zastoinowego pobudzenia zaczynają się coraz większe procesy hamowania pozakresowego obok obniżenia warunkowego. Obniżenie to istnieje we wszystkich typach urojeń i jest zależne od upośledzenia krytycznego myślenia, krytycznej analizy i syntezy korowej. Urojenia tego typu powstają na niższym poziomie aktywności korowej, spotykamy je najczęściej w schizofrenii.

– stany urojeniowe obserwowane przy majaczeniach, w zatruciach, infekcjach, padaczce, przy porażeniu postępującym, w takim przypadku silne hamowanie ochronne w zakresie całej kory, a szczególnie w drugim układzie sygnałów, odbija się tutaj na obrazie produkcji urojeniowej, co powoduje u chorego przymglenie, chaos i zmienność. Myślenie i świadomość są w tych stanach silnie upośledzone.

– stany zmiennej w kierunku urojeniowym interpretacji rzeczywistości przy stanach lękowych w przebiegu nerwic i depresjach, chodzi tutaj o zjawiska urojeniowe zmienne i przelotne, odpowiednie do wahań hamowania, podczas których w zakresie drugiego układu sygnałów drogą indukcji dodatniej mogą się wytwarzać przelotne ogniska zastoinowe pobudzania, będące bazą urojeń, w takich stanach jak najbardziej jest wskazana terapia snem.

Leczenie

Leczenie urojeń jest dosyć ciężkie głównie dlatego, że chory nie zdaje sobie sprawy z tego, że ma problem dla niego wszystko jest w porządku, a diagnoza bywa często postawiona za późno. Najczęstszym stosowanym leczeniem urojeń jest terapia zaburzeń polegająca na podaniu leków przeciwpsychotycznych, jak również pomocne jest zastosowanie psychoterapii.