Insulinooporność

Insulinooporność – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Insulinooporność jest zaburzeniem odpowiedzi metabolicznej na hormon insuliny tzn., gdy komórki organizmu nie reagują prawidłowo na insulinę. Ten stan jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2, cukrzycy ciążowej i stanu przedcukrzycowego. Oporność na insulinę jest ściśle związana z otyłością, jednak można być odpornym na insulinę, nie mając nadwagi ani otyłości.

Współczesne badania wykazały, że oporność na insulinę można kontrolować za pomocą metod leczenia, które zmniejszają ilość insuliny wytwarzanej lub otrzymywanej przez organizm poprzez wstrzyknięcia insuliny lub pompy insulinowe. Zmniejszenie insulinooporności można osiągnąć przy diecie niskowęglowodanowej i tłuszczowej.

Dzięki insulinooporności trzustka produkuje coraz więcej insuliny, dopóki nie będzie w stanie wytworzyć jej wystarczająco, aby zaspokoić potrzeby organizmu, po czym wzrośnie poziom cukru we krwi. Insulinooporność jest czynnikiem ryzyka cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych.

Insulinooporność – przyczyny

Insulina to hormon wytwarzany w trzustce, odgrywa jedną z najważniejszych ról w metabolizmie i reguluje sposób, w jaki organizm wykorzystuje energię uzyskaną z pożywienia. Przewód pokarmowy rozkłada węglowodany z pożywienia na glukozę, formę cukru, która dostaje się do krwi. To za pomocą insuliny komórki ludzkiego organizmu pochłaniają glukozę, aby wykorzystać ją, jako źródło energii.

Istnieje kilka przyczyn insulinooporności, spośród których najważniejsze są czynniki genetyczne. Niektóre leki mogą przyczyniać się do rozwoju insulinooporności. Ponadto jest ona często obserwowana w następujących chorobach:

  • Zespół metaboliczny to grupa stanów, które obejmują nadwagę szczególnie w okolicy talii, wysokie ciśnienie krwi i podwyższone poziomy cholesterolu i trójglicerydów we krwi
  • Otyłość
  • Ciąża
  • Infekcja lub ciężka choroba
  • Stres
  • Używanie sterydów.

Inne przyczyny i czynniki ryzyka, które mogą przyczynić się do insulinooporności obejmują:

  • Przyjmowanie pewnych leków
  • Zaawansowany wiek
  • Problemy ze snem (szczególnie bezdech senny)
  • Palenie.

Następujące czynniki ryzyka przyczyniają się do rozwoju insulinooporności:

  • Nadwaga o wskaźniku masy ciała (BMI) większym niż 25 kg / m2.
  • Mężczyzna, którego obwód talii jest większy niż 102 cm lub kobieta ma talię większą niż 89 cm.
  • Bliscy krewni mają cukrzycę typu 2, wysokie ciśnienie krwi lub miażdżycę.
  • W przeszłości kobiety chorowały na cukrzycę ciążową.
  • Wysokie ciśnienie krwi, wysokie trójglicerydy we krwi, niski poziom cholesterolu HDL, miażdżyca (lub inne elementy zespołu metabolicznego).
  • Zespół policystycznych jajników (PCOS).
  • Rogowacenie ciemne skóry.

Insulinooporność – objawy

Nie ma konkretnych symptomów oporności na insulinę. Ludzie mogą żyć z tym schorzeniem przez kilka lat, nie wiedząc o nim. Dzięki szczegółowej analizie historii chorób, biorąc pod uwagę czynniki ryzyka, a także niektóre testy laboratoryjne, lekarz będzie w stanie określić, czy dana osoba ma insulinoodporność.

Warto zauważyć, że u osób z ciężką insulinoopornością w niektórych częściach ciała: najczęściej na szyi mogą pojawić się ciemne plamy tzw. rogowacenie ciemne. Czasami ludzie mają na szyi ciemne pierścienie, które mogą pojawić się także na łokciach, kolanach, pachach. Ponadto występują:

  • Zaburzenia świadomości i problemy z koncentracją.
  • Wysoki poziom cukru we krwi.
  • Wzdęcia brzucha – najczęściej gazy jelitowe są wytwarzane z nadmiaru węglowodanów w diecie, głównie z produktów trudnych do trawienia.
  • Senność, szczególnie po jedzeniu.
  • Przyrost masy ciała, osadzanie się tłuszczu w jamie brzusznej, trudność z utratą wagi – u większości osób nadwaga występuje z reguły z powodu nagromadzenia tłuszczu w jamie brzusznej.
  • Podwyższone trójglicerydy we krwi.
  • Zwiększone ciśnienie krwi.
  • Z powodu zaburzeń metabolizmu wynikających z insulinooporności mogą pojawić się negatywne stany psychologiczne.
  • Zwiększony głód.

Insulinooporność – diagnostyka

Lekarz może rozpoznać insulinooporność biorąc pod uwagę szczegółową historię choroby i poszczególne czynniki ryzyka, przeprowadzając badanie fizykalne i wykonując proste badania laboratoryjne. W normalnej praktyce test glikemii na czczo i insuliny na czczo jest zwykle wystarczający do określenia obecności insulinooporności lub cukrzycy.

Insulinooporność – leczenie

Kontrola insulinooporności następuje poprzez zmiany stylu życia: dieta, ćwiczenia i zapobieganie chorobom oraz leki. Oporność na insulinę można regulować na dwa sposoby.

  • Po pierwsze, można zmniejszyć zapotrzebowanie na insulinę.
  • Po drugie, można zwiększyć wrażliwość komórek na działanie insuliny.

Zapotrzebowanie na insulinę można zmniejszyć, zmieniając dietę, zwłaszcza węglowodany. Węglowodany wchłaniają się do organizmu, ponieważ rozkładają się na składniki cukrów. Niektóre węglowodany są rozkładane i wchłaniane szybciej niż inne zawarte w żywności o wysokim indeksie glikemicznym. Te węglowodany podwyższają poziom glukozy we krwi szybciej i wymagają wydzielania większej ilości insuliny do kontrolowania poziomu glukozy we krwi.

Oto kilka przykładów produktów o wysokiej zawartości glukozy, które szybko zwiększają poziom glukozy we krwi:

  • Cukier (na przykład sok owocowy i cukier stołowy)
  • Pieczywo białe i produkty piekarnicze z białej mąki
  • Biały ryż
  • Kukurydza i produkty ziemniaczane takie jak: tłuczone ziemniaki, chipsy kukurydziane i frytki.

Oto kilka przykładów żywności o niskim indeksie glikemicznym:

Produkty bogate w błonnik takie jak: chleb pełnoziarnisty i brązowy ryż

  • Warzywa takie jak: brokuły, fasolka szparagowa, szparagi, marchew, zawierają niewiele kalorii i węglowodanów oraz dużo witamin i błonnika.

Oto przykładowe leki stosowane w leczeniu insulinooporności:

Metformina

Lek ten jest stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, zapobiega wydzielaniu przez wątrobę glukozy do krwi i zwiększa wrażliwość komórek mięśniowych i tłuszczowych na insulinę, umożliwiając im usuwanie większej ilości glukozy z krwi. To działanie zmniejsza poziom insuliny we krwi, co pomaga zmniejszyć obciążenie trzustki.

Akarboza

Acarboza spowalnia wchłanianie cukru w jelitach, co zmniejsza zapotrzebowanie na insulinę po posiłku. Badania wykazały, że Acarboza może zmniejszyć rozwój cukrzycy typu 2 o 25%.

Nie zawsze można zapobiec insulinooporności, ale istnieją sposoby na zmniejszenie czynników ryzyka, takich jak utrzymanie prawidłowej masy ciała, regularne ćwiczenia, rzucenie palenia.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.