Kalendarz badań w ciąży, który obowiązuje od dnia 1 stycznia 2019 roku i dotyczy między innymi zakresu badań diagnostycznych i konsultacji medycznych, można podzielić na badania obowiązkowe oraz badania zalecane, które rozłożone są w czasie trwania całego okresu ciąży.
Każdej kobiecie w ciąży przez cały okres jej trwania (oraz przez pierwsze 6 tygodni połogu) należy się bezpłatna opieka medyczna. Każda kobieta w ciąży również ma prawo do tego, aby bez kolejki dostać się do lekarza specjalisty. Również ma prawo korzystać bezpłatnie z porad położnej.
Kalendarz badań w ciąży
Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego i kalendarza badań pierwsza wizyta w gabinecie ginekologicznym powinna mieć miejsce do 10. tygodnia ciąży (najlepiej między 6. a 8. tygodniem). Na takiej wizycie u lekarza ginekologa pierwszym badaniem jest badanie przedmiotowe i podmiotowe ciężarnej. Badanie mające na celu sprawdzenie czy ciąża przebiega bez niepokojących objawów. Ewentualnie wykluczenie ciąży pozamacicznej (poprzez wykonanie badania USG). Także wydanie skierowania na badanie z krwi dotyczące poziomu hormonu beta HCG, który jest wytwarzany przez zapłodnioną komórkę jajową.
W trakcie trwania ciąży wizyt u lekarza prowadzącego powinno być nie mniej niż 8 ( czyli przeważnie jedna wizyta na miesiąc ). Na każdej takiej wizycie lekarz bądź położna przeprowadza szczegółowy wywiad z ciężarną. Dodatkowo ocenia masę ciała pacjentki oraz mierzy ciśnienie tętnicze krwi, również poprzez badanie ginekologiczne ocenia wydzielinę pochwową. Do zadań lekarza i położnej należy także propagowanie zdrowego stylu życia i nawyków żywieniowych w ciąży. Przyszłe matki powinny na bieżąco notować swoje obserwacje, aby później na wizytach kontrolnych opowiedzieć o wszystkich spostrzeżeniach lekarzowi. A także zbierać i segregować wszystkie wyniki badań i dokumenty z konsultacji.
Kalendarz badań w ciąży do 10 TC
Zgodnie z kalendarzem badań w ciąży do 10. tygodnia należy:
- założyć kartę ciąży,
- zmierzyć wzrost ciężarnej,
- wykonać badanie piersi
- badanie cytologiczne.
Badania obowiązkowe, które musi wykonać każda kobieta w ciąży to: grupa krwi i Rh, przeciwciała odpornościowe, stężenie glukozy we krwi na czczo, badanie morfologiczne krwi, ogólne badanie moczu oraz badanie VDRL ( w kierunku kiły). Jeżeli chodzi o badania zalecane to w ich skład wchodzi badanie HIV, HCV, TSH (hormon tarczycy), badanie w kierunku toksoplazmozy klasy IgG i IgM (choroba pasożytnicza, bardzo niebezpieczna dla rozwijającego się płodu) oraz różyczki, a także konsultacja stomatologiczna. Od 10 tygodnia ciąży można wykonać nieinwazyjny test genetyczny, na podstawie krwi matki.
Między 11. a 14. tygodniem ciąży należy wykonać badanie USG płodu. Badanie uznawane za badanie obowiązkowe w tym okresie ciąż . Zalecanym badaniem jest badanie w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie czyli podwójny test PAPPA – A + beta HCG oraz badanie ogólne moczu.
Kalendarz badań w ciąży – 15-20 TC
Między 15. a 20. tygodniem ciąży zgodnie z kalendarzem badań wykonuje się morfologię krwi, przeciwciała anty-Rh oraz badanie ogólne moczu. W tym czasie zalecane jest wykonanie badania w kierunku wad uwarunkowanych tzw. test potrójny – beta HCG, Estriol, AFP.
Między 21. a 26. tygodniem ciąży należy wykonać test obciążenia glukozą, badanie USG tzw. „połówkowe” oraz badanie ogólne moczu. Jeżeli wynik toksoplazmozy wykonany w I trymestrze ciąży był ujemny zaleca się powtórne wykonanie badania. Od połowy ciąży na każdej wizycie dodatkowe oceniana jest czynność serca płodu.
Między 27. a 32. tygodniem ciąży należy wykonać badanie ogólne moczu, morfologiczne krwi, przeciwciała odpornościowe oraz badanie USG ciąży . Jeżeli kobieta posiada ujemne Rh krwi bez przeciwciał ant-D to jest możliwe przyjęcie immunoglobuliny anty-D (między 28 a 30 tygodniem ciąży).
Kalendarz badań w ciąży – 33-37 TC
Zgodnie z zaleceniami kalendarza badań w ciąży między 33. a 37. tygodniem należy profilaktycznie wykonać badanie piersi i dokonać pomiarów miednicy, wykonać badanie ogólne moczu, badanie morfologii krwi, HIV, HBS, HCV oraz VDRL oraz badania zalecane w tym czasie czyli posiew z pochwy i odbytu w kierunku paciorkowców beta-hemolizujących. Można również wykonać badanie USG jeżeli występują wątpliwości dotyczące główkowego położenia dziecka.
Między 28. a 39. tygodniem ciąży badaniem obowiązkowym jest badanie morfologii krwi, ogólne badanie moczu. Natomiast po 40 tygodniu zalecanym badaniem jest USG z oceną masy płodu oraz badanie KTG pozwalające ocenić czynność serca płodu. Ewentualne skurcze macicy matki.
Po 41. tygodniu ciąży kobiety kierowane są do szpitala.
