Opadająca powieka

Opadająca powieka – przyczyny, objawy leczenie, diagnoza

Opadająca powieka nazywana jest również „ptozą” lub „blefaroptozą”. Jest to niższe położenie powieki górnej, która przykrywa fragment tęczówki, przy skierowaniu gałki ocznej „na wprost”. Opadanie powieki sprzyja zawężaniu szpary ocznej i częściowemu przysłonięciu gałki ocznej. W prawidłowym, niezaburzonym stanie brzeg powieki górnej znajduje się ok. 0,5-2 mm poniżej przedniego rąbka rogówki. Prawidłowa szerokość szczeliny i uzależniona jest od działania mięśni otaczających powiekę. Należą tu: mięsień dźwigacz powieki i mięsień tarczkowy górny (tzw. „mięsień Mullera”), mięsień okrężny oka, mięsień czołowy.

Opadająca powieka – przyczyny

Nieprawidłowe działanie powieki ma na ogół związek z wadliwym funkcjonowaniem mięśni szkieletowych odpowiadających za unoszenie powieki i uszkodzeniem nerwów, unerwiających te mięśnie. Opadająca powieka może mieć charakter zarówno wrodzony, jak i nabyty. Schorzenie może występować pojedynczo, jak i w charakterze objawu ciężkich chorób. Czasami opadająca powieka może również wynikać z uszkodzenia w obrębie dróg ośrodkowych, nerwu okołoruchowego lub złącza nerwowo-mięśniowego. W diagnostyce trzeba stwierdzić, czy wada jest spowodowana niedowładem czy nieprawidłowym przyczepem mięśni dźwigającym powiekę do góry. Należy też ustalić, który z mięśni nie działa prawidłowo.

Zamykanie i otwieranie oka, a opadająca powieka

Ruch oka możliwy jest przy pomocy mięśni biorących udział w ruchu gałki ocznej. Należą tu:

  • mięsień prosty górny
  • mięsień prosty dolny
  • mięsień prosty przyśrodkowy
  • mięsień prosty zewnętrzny
  • mięsień skośny górny
  • mięsień skośny dolny

Ruchy tych mięśni są całkowicie zależne od naszej woli. Za zamykani oka odpowiadają mięśnie: mięsień okrężny oka, który jest unerwiony przez nerw twarzowy. Unoszenie powieki odbywa się za pomocą mięśnia dźwigacza powieki górnej i mięśnia tarczkowego. Za ruch oka odpowiedzialny jest, jak widać układ mięśni wraz z nerwami. Nawet jeśli, zaburzeniu ulega praca tylko jednego z nich, może pojawić się charakterystyczne opadanie.

Diagnostyka

Pierwszym etapem jest wywiad z pacjentem. Trzeba tu uwzględnić okoliczności, w których pacjent zgłosił się do specjalisty. Oprócz tego uwzględnia się też porę występowania objawów, ich częstość oraz tego czy pacjent używa soczewek kontaktowych. Bardzo często schorzenie występuje wraz z innymi objawami. Stosuje się tu test Schrimera i test fluorescencyjny. Służą one do oceny wydzielania łez. Przydatny jest też test tensilonowy z zastosowaniem chlorku edrofonium w dawce 10 mg. Chlorek podaje się dożylnie przez lekarza lub bepośrednio do mięśnia dźwigacza przez okulistę. Taki test umożliwia rozpoznanie miastenii (mała odporność mięśni na wysiłek). W celu dokonania oceny wydolności mięśnia Mullera podaje się leki sympatykomimetyczne

Objawy towarzyszące opadaniu powieki

  • podwójne widzenie – może wskazywać na zmiany w mózgu, udar, miastenię, niedowład nerwu okołoruchowego
  • nieostre widzenie
  • zawężenie pola widzenia
  • zniekształcony obraz przed oczami
  • nieintensywne postrzeganie barw
  • łzawienie
  • odynofagia (jest to ból związany z odruchowym ruchem gałek ocznych i zamykania i otwierania powiek, np. w trakcie śmiechu, mówienia, jedzenia itp.)
  • ból głowy – na ogół obejmuje okolicę czołową, co wynika ze zmęczenia mięśni czołowych używanych w ramach wyrównania strat do podnoszenia powiek
  • amblyopia (tzw. „leniwe oko”) – osłabienie widzenia przysłoniętym okiem
  • unoszenie głowy przez pacjenta i odchylanie jej do przodu
  • objaw Bella – niemożność całkowitego zamknięcia powiek
  • zespół Marcusa-Gunna (zamykanie i otwieranie oka w czasie wykonywania ruchów żuchwą)
  • zespół suchego oka

Rodzaje opadającej powieki

  • opadająca powieka o charakterze wrodzonym rozpoznawana jest zaraz po urodzeniu.
  • opadająca powieka o charakterze nabytym – pojawia się po urodzeniu i na ogół jest objawem choroby systemowej. Pojawia się na skutek zmian degeneracyjnych lub uszkoddzenia rozcięgna mięśnia dźwigacza powieki górnej, na ogół w trakcie zakładania szkieł kontaktowych. Bywa też następstwem zabiegu chirurgicznego np. usunięcia jaskry, czasem też urazu mechanicznego.

Rodzaje nabytej opadającej powieki

  • miopatyczna opadająca powieka – u podłoża powstania leży zaburzenie funkcjonowanie mięśnia dźwigacza
  • neurogenna opadająca powieka – objaw porażenia nerwu okołoruchowego, występuje też w zespole Hornera
  • neuromięśniowa opadająca powieka – schorzenie autoimmunologiczne, przeciwciała niszczą receptory acetylocholinowe w płytkach nerwowo-mięśniowych
  • mechaniczna opadająca powieka – powodują ją zmiany neoplastyczne w powiece górnej np. naczyniaki, torbiele, skórzaki, gradówki, nerwiakowłókniaki
  • pseudoptoza – wynik innych anomalii niż dysfunkcje mięśnia dźwigacza
  • opadająca powieka pourazowa – skutek uszkodzenia któregoś z mięśni biorących udział w podnodzeniu powieki górnej
  • ptoza spowodowana opadanim brwi – jest rezultatem osłabienia mięśni czołowych. Z reguły, również skóra poniżej brwi opada na powiekę.

Leczenie

Leczenie jest uwarunkowane przyczyną powstania. Niektóre przyczyny mogą być leczone farmakologicznie np. miastenia, inne natomiast, leczy się chirurgicznie

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.