Złamania osteoporotyczne

Złamania osteoporotyczne – rodzaje złamań, grupa ryzyka, leczenie

Złamania osteoporotyczne są w większości przypadków pierwszym objawem zaburzenia struktury i masy tkanki kostnej. Najczęściej występują w:

  • kręgosłupie (trzony kręgów)
  • nadgarstku (koniec dalszy kości promieniowej oraz łokciowej + kości nadgarstka)
  • stawie biodrowym (szyjka kości udowej)

Charakterystyczną cechą złamań jest niewielka siła działania czynnika sprawczego (złamania niskoenergetyczne). U osób zdrowych uraz o podobnej sile i przebiegu nie wywołałby przerwania ciągłości tkanki kostnej.

Grupa ryzyka oraz czynniki ryzyka złamań osteporotycznych

Złamania osteoporotyczne najczęściej występują u osób starszych (około 7 dekada życia). Struktura i masa kości u takich osób jest zazwyczaj znacznie zmniejszona na skutek wieloletnie reabsorpcji kostnej, co osłabia jej odporność na wszelkiego rodzaju urazy. Ponadto ludzie starsi z racji swojego wieku i wielu innym chorobom współistniejącym:

  • mają wydłużony czas reakcji
  • wykazują mniejszą aktywność fizyczną, co przekłada się na współistniejące zmiany zwyrodnieniowe stawów,ograniczające ruchomość
  • mają osłabiony wzrok
  • są bardziej narażone na omdlenia i upadki

W każdym przypadku, w którym starsza osoba uległa upadkowi należy wykluczyć możliwe złamania kości.

Do głównych czynników ryzyka złamań osteoporotycznych należą:

  • wcześniej przebyte złamania (najważniejszy czynnik!)
  • niska masa ciała
  • długotrwałe unieruchomienie (kończyny lub całego ciała z powodu choroby)
  • wiek powyżej 75 lat
  • płeć żeńska
  • choroby współistniejące, jak cukrzyca, choroby nerek, choroba nowotworowa, miażdżyca
  • nieprawidłowy stan odżywienia
  • leczenie glikokortykosteriodami
  • alkoholizm
  • palenie papierosów

Ważnym zagadnienie jest utrudnione gojenie u osób chorujących na osteoporozę. Ze względu na podeszły wiek oraz choroby towarzyszące zdolność regeneracyjna tkanki kostnej jest niewielka, co znacznie utrudnia prawidłowy zrost kostny. Doprowadza to niejednokrotnie do nawrotów złamań w jednym miejscu. Dlatego bardzo ważna jest u takich osób profilaktyka, która zapobiegałaby upadkom.

Złamania osteoporotyczne – rodzaje złamań

Jak zostało wcześniej wspomniane złamania osteporotyczne najczęściej wstępują w trzech lokalizacjach (kręgosłup, nadgarstek, staw biodrowy).

Złamania kręgosłupa

Mimo groźnie brzmiącej nazwy złamania osteporotyczne w obrębie kręgosłupa, występują najczęściej, nie dając jednak poważniejszych dolegliwości w większości przypadków. Mechanika polega na kompresyjnym złamaniu trzonów kręgów. Najczęściej są one bezobjawowe, jednak z czasem powodują zniekształcenie kifotyczne kręgosłupa (charakterystyczny garb starczy) i zmniejszenie wysokości ciała. W części przypadków złamania kompresyjne powstają po niegroźnym upadku i dają dolegliwości bólowe najczęściej w odcinku piersiowym kręgosłupa.

Leczenie złamań w obrębie kręgosłupa jest najczęściej zachowawcze i polega na podawaniu środków przeciwbólowych oraz usprawnianiu ruchowym pacjenta. Możliwe jest stosowanie gorsetów ortopedycznych, ale są one źle tolerowane i pacjenci rezygnują z ich noszenia.

Złamania osteoporotyczne mimo swojego niegroźnego przebiegu powinny wzbudzić czujność lekarza i pacjenta. Świadczą one o postępującej osteoporozie, która z czasem może doprowadzić do groźnego dla życia złamania szyjki kości udowej.

Złamania nadgarstka

Złamanie osteporotyczne typu Collesa powstaje najczęściej w wyniku upadku na wyprostowaną rękę. Dochodzi do przemieszczenia kości w miejscu złamania oraz skrócenie kości promieniowej . Groźnym powikłaniem w tego typu złamaniach jest uszkodzenie struktur nerwowych lub naczyniowych przebiegających w sąsiedztwie. Po ocenie stanu tkanek miękkich ortopeda zastosuje nastawienie złamania w znieczuleniu miejscowym i następnie unieruchomi kończynę w opatrunku gipsowym. W bardziej złożonych złamaniach konieczne jest natomiast leczenie operacyjne.

Inną odmianą jest złamanie Smitha, do którego dochodzi gdy pacjent upada na rękę zgiętą dłoniowo. W tyn przypadku leczenie zachowawcze nie przynosi dobrych rezultatów, dlatego stosuje się leczenie zabiegowe.

Złamanie w obrębie stawu biodrowego

Jest to najbardziej dotkliwe złamanie osteoporotyczne u pacjentów w starszym wieku. Około 1/3 osób umiera w przeciągu roku od złamania w obrębie stawu biodrowego. Powodem tego może być słabe gojenie się złamań, trudny i długotrwały powrót do sprawności oraz utrata samodzielności przez pacjenta. Stosowanie ochraniaczy stawu biodrowego nie przynoszą pożądanych rezultatów i nie chronią przed złamaniami.

Złotym standardem leczenia obecnie jest leczenie operacyjne złamań szyjki kości udowej. Po odpowiednio szybko wykonanym zabiegu i szybkim usprawnianiu ruchowym, znacząco udało się ograniczyć ryzyko występowania odleżyn, zakrzepowego zapalenia żył, zatorowości płucnej oraz zapalenia płuc.

Złamania osteporotyczne w obrębie stawu biodrowego bez przemieszczeń mogą być leczone z użyciem stabilizacji wewnętrznej. Natomiast w przypadku przemieszczenia odłamów kostnych konieczne jest wykonanie endoprotezoplastyki stawu biodrowego. W obu sposobach leczenia operacyjnego jest możliwe wczesna pionizacja chorego.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.