paranoja

Paranoja – przyczyny, objawy, diagnostyka,leczenie

Paranoja (zaburzenie urojeniowe) to choroba psychiczna charakteryzująca się zaburzeniem myśli i wyrażająca się pojawieniem się pomysłów obsesyjnych. Jest to długotrwałe przewlekłe zaburzenie, w którym występują okresy zaostrzenia i osłabienia objawów. Paranoja jest chorobą powstającą w wyniku upośledzonego lub uszkodzonego mózgu.

Czym jest paranoja?

W paranoi istnieją dwa etapy. Pierwszy etap jest przygotowawczy. Nie ma żadnych urojeniowych pomysłów, ale człowiek staje się bardzo podejrzliwy. Osoba bez wykształcenia medycznego nie będzie w stanie zauważyć choroby. Drugi etap jest urojeniowy, może to zająć dużo czasu. Zmienia się paranoiczny charakter, pojawiają się i wzmacniają urojenia, człowiek staje się rozgoryczony i agresywny wobec świata.

Paranoja – przyczyny

Prawdziwe przyczyny tego zaburzenia nie są w pełni zrozumiałe. Czynniki przyczyniające się ujawnienia się paranoi to: osoba starsza, uszkodzenie naczyń mózgowych, głównie o charakterze miażdżycowym. Osoby z chorobą Alzheimera, chorobą Parkinsona są zagrożone. Działaniem, jako katalizator wystąpienia tego zaburzenia mogą być pewne leki, uzależnienie od alkoholu, uzależnienie od narkotyków.

Choroba występuje w wyniku zaburzeń metabolizmu białek w mózgu. Przyczyny paranoi:

  • Dziedziczenie
  • Zmiany w mózgu powstające w związku ze starzeniem się organizmu
  • Zaburzenia neurologiczne
  • Choroby chroniczne (choroba Alzheimera, choroba Parkinsona)
  • Długotrwałe stosowanie niektórych leków (kortykosteroidów)
  • Uzależnienie od alkoholu i narkotyków
  • Uraz psychiczny dzieci
  • Izolacja od społeczeństwa
  • Niekorzystne okoliczności życiowe.

Grupa ryzyka

Grupy ryzyka to:

  • Osoby w podeszłym wieku
  • Ludzie z predyspozycjami genetycznymi
  • Mężczyźni (zwłaszcza w wieku 20-30 lat)
  • Osoby cierpiące na uzależnienie od alkoholu lub narkotyków
  • Ludzie skłonni do psychozy i depresji
  • Ludzie z przewlekłymi chorobami mózgu.

Paranoja – objawy

Pacjent ma przewartościowany system myślenia, na którym skupia się cała jego uwaga i czas. Najczęściej paranoja ma formę spisku, chory może zbudować złożone łańcuchy logiczne odsłaniające spiskowców. Dana osoba staje się niezwykle nieufna, powściągliwa i drażliwa, nawet dla krewnych i przyjaciół. Występuje nieodpowiednia reakcja na krytykę, agresję, złudzenia, nie chce komunikować się z innymi. Głównym celem jest realizacja przewartościowanego pomysłu, chory zmienia swój styl życia, status społeczny i środowisko. Aktywność fizyczna i umysłowa tej osoby ulega znacznemu zmniejszeniu, zaburzana jest percepcja rzeczywistości i myślenia oraz występują halucynacje. Choroba z reguły ma przebieg przewlekły.

Objawy charakterystyczne dla paranoi to:

  • Omamy wzrokowe, słuchowe
  • Obsesja na punkcie prześladowania, podejrzenia
  • Wrogość
  • Niska aktywność umysłowa
  • Nieufność wobec otaczających ich ludzi
  • Niemożność zaakceptowania krytyki
  • Urojenia wielkości
  • Drażliwość
  • Zazdrość.

Często objawy paranoi są komplikacją depresji, psychozy. Chorzy z paranoją często nie różnią się od zdrowych ludzi, ponieważ ich zachowanie jest normalne, nie są oddzieleni od społeczeństwa.

Istnieją inne, mniej znane formy choroby:

  • Inwolucyjny – rozwija się u osób w wieku 45–60 lat, charakteryzujących się urojeniami „małego zasięgu” (na przykład osoba uważa, że krewni lub sąsiedzi kradną mu jedzenie z lodówki)
  • Delirium wielkości – człowiek jest przekonany o swojej wyjątkowości, uważa się za niezrównanego geniusza w swojej pracy lub, na przykład, krewnego znanego polityka lub artysty
  • Patologiczna zazdrość – absolutne przekonanie o niewierności małżonka bez wyraźnego powodu
  • Erotomania – choroba ma charakter erotyczny – człowiek uważa się za niezwykle atrakcyjnego, wybiera nieznaną osobę, jako przedmiot zalotów i jest pewien, że odwzajemnia jego miłość, jest po prostu zakłopotany
  • Hipochondria – osoba uważa się za śmiertelnie chorą, odnajduje w sobie objawy śmiertelnych chorób.

Paranoja – diagnostyka

Do diagnozy paranoi psychiatra przeprowadza badanie chorego i niezbędne obserwacje. Aby ustalić, jak leczyć paranoję, psychoterapeuta przeprowadza diagnozę kliniczną na podstawie rozmowy z pacjentem i testów oceniających stan psychiczny. Lekarz może przepisać ogólną morfologię krwi i obrazowanie mózgu rezonansem magnetycznym.

Paranoja – leczenie

Leczenie tego zaburzenia musi być przeprowadzone kompleksowo, pod nadzorem psychiatry, a wsparcie członków rodziny ma również ogromne znaczenie. Razem z używaniem farmaceutyków stosowana jest psychoterapia. W przypadku, gdy zachowanie paranoidalne jest niebezpieczne dla innych lub dla pacjenta, leczenie przeprowadzane jest w specjalnych placówkach medycznych. W przypadku leczenia paranoi lekami należy stosować leki z grupy neuroleptyków.

Leczenie paranoi obejmuje:

  • Leki przeciwpsychotyczne
  • Psychoterapia poznawczo-behawioralna
  • Terapia rodzinna
  • Leki przeciwdepresyjne
  • Środki uspokajające.

W przypadkach, w których występuje paranoja na tle depresji lub uzależnienia od narkotyków, należy również leczyć pierwotną chorobę.

Zapobieganie paranoi

Konkretne metody zapobiegania tej chorobie nie istnieją. Ogólne zalecenia obejmują przestrzeganie codziennego schematu, dobry sen w nocy, prawidłowa dieta, aktywność fizyczna.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.