Diagnostyka jaskry

Diagnostyka jaskry – metody, objawy, dzienna tonometria

Diagnostyka jaskry ma na celu określenie jej charakteru, etapu i metody leczenia. Jaskra jest główną przyczyną nieodwracalnej utraty wzroku. Podstawą tej choroby jest wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego i uszkodzenie nerwu wzrokowego. Jednak jaskra nie zawsze występuje przy stale podwyższonym ciśnieniu w oku, a prawdopodobieństwo późnego rozpoznania jest wysokie. Z czasem rozpoznanie jaskry umożliwia specjalistyczne badanie, które da szczegółowe informacje o stanie nerwu wzrokowego i umiejętności postawienia prawidłowej diagnozy.

We wczesnych stadiach większości przypadków jaskry z otwartym kątem przesączania nie towarzyszą żadne objawy: normalne widzenie zostaje zachowane, nie ma bólu ani innych zmian w dobrym samopoczuciu. Czasami chorzy mogą narzekać na chwilowe pojawianie się kół tęczy przed oczami. Ponieważ nie są one specyficzne tylko dla objawów jaskry, może to prowadzić do niedoszacowania stanu, a w konsekwencji opóźnienia w diagnozowaniu choroby. Jednak pomimo braku objawów we wczesnych stadiach choroby, nieodwracalne uszkodzenie może wystąpić w nerwie wzrokowym.

Główne objawy wskazujące na konieczność przeprowadzenia diagnostyki jaskry

  • Ból, uczucie ciężkości w oczach, zwężenie pola widzenia
  • Rozmycie obrazu, pojawienie się siatki przed oczami
  • Patrząc na jasne światło, na przykład, w lampie, kręgi tęczy pojawiają się przed oczami
  • Niewyraźne widzenie wieczorem i nocą
  • Uczucie suchego oka
  • Niewielki ból wokół oczu
  • Zaczerwienienie oka.

Formy jaskry

  • Jaskra z otwartym kątem przesączania
  • Jaskra o zamkniętym kącie

Pacjent może zauważyć zmniejszenie adaptacji ciemności, które polega na pogorszeniu widzenia podczas szybkiego przejścia z jasno oświetlonego pokoju do zaciemnionego, a także czasami pojawienia się zakłóceń kolorów. W niektórych przypadkach dochodzi do nieodwracalnego zmniejszenia ostrości wzroku, które już mówi o ciężkim, zaawansowanym stadium choroby, któremu towarzyszy stopniowa atrofia włókien nerwu wzrokowego. Jaskra jest chorobą nieodwracalną. Dlatego bardzo ważne jest, aby rozpocząć leczenie na czas

Diagnostyka jaskry – metody

Okulista może podejrzewać jaskrę, gdy osoba ma podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe podczas badania, a także, jeśli występują inne objawy np. charakterystyczne zmiany w polu widzenia, zmniejszona ostrość widzenia, których nie można skorygować za pomocą okularów itp. Aby dokładnie określić obecność podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, pojedynczy pomiar nie jest wystarczający. Konieczne jest przeprowadzenie dziennej tonometrii.

Diagnostyka jaskry – dzienna tonometria

Jest to pomiar ciśnienia rano i wieczorem przez kilka dni z rzędu. Można go przeprowadzać metodami kontaktowymi i bezdotykowymi. Tonometria:

  • Pozwala potwierdzić lub zaprzeczyć obecności choroby w przypadkach podejrzenia jaskry
  • Pomaga ocenić, jak odpowiednie są nowe krople do oczu dla pacjenta;
  • Pomaga ocenić dynamikę zmian ciśnienia i efekt po chirurgicznym leczeniu jaskry.

Pomiar z wykorzystaniem tonometrii jest jedną z głównych metod diagnozowania jaskry. Do ostatecznej diagnozy konieczne jest przeprowadzenie kilku regularnych pomiarów. Tonometria jest wygodną metodą badania przesiewowego w kierunku jaskry. Oznacza to, że pozwala zidentyfikować osoby z wysokim ryzykiem choroby lub z już rozwiniętą chorobą w całym dużym strumieniu osób przychodzących do okulisty. Metoda zbliżeniowa to zwykle pomiar ciśnienia w oku za pomocą strumienia powietrza (pneumotonometria) – wtedy dotykanie oka nie jest w ogóle wymagane. Zgodnie z danymi uzyskanymi w wyniku pomiaru możliwe jest wyjaśnienie występowania jaskry i nasilenia choroby.

Diagnostyka jaskry – erymetria

Ta metoda pomaga ocenić widzenie peryferyjne i jego granice, a także obecność wad w centralnym polu widzenia. W zależności od stopnia zwężenia widzenia obwodowego i obecności wad centralnych, okulista ocenia stadium choroby. Ponadto można wykryć defekty w centralnym obszarze pola widzenia, które są spowodowane uszkodzeniem siatkówki lub nerwu wzrokowego.

Jaskrze towarzyszą charakterystyczne zmiany w polu widzenia, które pomaga zidentyfikować perymetria:

  • Ograniczenie widzenia obwodowego od strony nosa
  • Rozbudowa martwego punktu. W każdym zdrowym oku znajduje się mała strefa „ślepa”. Wzrost obszaru tej strefy wskazuje na chorobę, w tym na możliwą obecność jaskry.
  • Ograniczanie obwodowego pola widzenia w okręgu. Osoba z takim problemem widzi świat jakby przez arkusz papieru zwinięty w rurkę.

Tylko okulista powinien oceniać zmiany w polu widzenia. Porównując je z danymi wszystkich innych badań, lekarz będzie mógł ustalić rozpoznanie jaskry i określić stadium choroby. Porównanie wyników nowego i ostatniego badania perymetrii między sobą pozwala ocenić postęp choroby, skuteczność leczenia i potrzebę jego korekty. Badania są zawsze przeprowadzane osobno dla każdego oka, ponieważ pola widzenia lewego i prawego oka mają wspólne obszary. Dlatego tylko następne kontrole pozwolą na obiektywną ocenę każdego z pól.

Diagnostyka jaskry – gonioskopia

To kontrola kąta oka w przedniej komorze za pomocą specjalnej konstrukcji wykonanej z soczewki i kilku małych luster. Metoda pozwala okuliście oszacować szerokość tego kąta i obecność czynników blokujących odpływ płynu wewnątrzgałkowego. Badanie jest konieczne w celu określenia rodzaju jaskry (otwarty kąt, zamknięty kąt), jej możliwej przyczyny i najbardziej odpowiedniej metody leczenia.

  • Pozwala zobaczyć wady wrodzone i nabyte w wyniku urazów, nowotworów itp. Defektów w przedniej komorze kątowej, które zakłócają swobodny przepływ płynu i powodują w ten sposób wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego.
  • Pomaga określić rodzaj jaskry (otwarty kąt lub zamknięcie kąta), aby określić taktykę dalszego leczenia. Aby zdecydować się na laser lub interwencję chirurgiczną lub przepisać tylko krople w celu zmniejszenia ciśnienia.
  • Daje możliwość laserowego leczenia jaskry, kierując wiązkę laserową soczewką do pożądanego kąta komory przedniej i poprawiając odpływ płynu.

Diagnostyka jaskry – oftalmoskopia dna oka

Kontrola nerwu wzrokowego i otaczającej siatkówki pomaga zauważyć zmiany związane z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym. Nie zawsze w diagnozie zmian jaskry będą zauważalne w każdym z tych badań. Ale żeby potwierdzić wystarczającą kombinację kilku znaków. Stan tarczy nerwu wzrokowego jest najważniejszym kryterium oceny stopnia zaawansowania jaskry.

W związku z tym kompleks badania okulistycznego obejmuje oftalmoskopię, czyli procedurę badania dna oka. Jaskra charakteryzuje się pogłębieniem i rozszerzeniem lejka naczyniowego tarczy nerwu wzrokowego. Bardziej dokładną jakościową i ilościową analizę zmian strukturalnych w tarczy nerwu wzrokowego i siatkówki wykonuje się za pomocą laserowej oftalmoskopii skaningowej, polarymetrii laserowej, optycznej koherentnej tomografii.

Diagnostyka jaskry – dodatkowe metody

Jeśli okulista podejrzewa niektóre rodzaje jaskry, na przykład jaskrę z niskim ciśnieniem, konieczne jest bardziej dogłębne badanie, ponieważ wyniki podstawowych technik diagnostycznych nie są wystarczające.

OCT głowy nerwu wzrokowego

Pełna nazwa metody to optyczna tomografia koherencyjna. Pozwala ocenić grubość nerwu wzrokowego i zauważyć nieprawidłowości charakterystyczne dla atrofii w jaskrze.

Kontrola przy użyciu lampy szczelinowej

Ta metoda pomaga zaobserwować pod powtarzającym się wzrostem zmiany, które występują z powodu długotrwałego zwiększonego ciśnienia wewnątrzgałkowego: ścieńczenie tęczówki, zmiany dystroficzne wzdłuż krawędzi źrenicy, zmniejszanie objętości i głębokości przedniej komory oka.  Również w lampie szczelinowej lekarz okulista może zauważyć możliwe przyczyny zwiększonego ciśnienia: nadmiar granulek pigmentu, deformację tęczówki, proliferację nowych naczyń krwionośnych itp.

Badania te są przeprowadzane z częstotliwością zalecaną przez okulistę po miesiącu, po 3 lub 6 miesiącach. Nawiasem mówiąc wskaźniki się zmieniają, okulista może ocenić sukces wybranego leczenia, obecność pogorszenia lub poprawy.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.