Tobołki przerosłe

Tobołki przerosłe – właściwości lecznicze, zastosowanie, sposób użycia

Tobołki przerosłe (Thlaspi perfoliatum L.) to gatunek pochodzący z rodziny kapustowatych, której dawna nazwa to krzyżowe. Jest bliskim krewnym popularnych roślin jadalnych takich jak chrzan, rzeżucha i oczywiście kapusta. Charakterystyczna nazwa „tobołki” wzięła się od skojarzenia z wyglądem owoców, które, jeśli się bliżej im przyjrzeć, przypominają tobołek na kijku. Posiadają podobne właściwości lecznicze jak tobołki polne (Thlaspi arvense L.)

Tobołki przerosłe – występowanie

Roślina jest dosyć rzadko spotykana w Polsce, najłatwiej znaleźć ją w miejscach kamienistych i suchych, na ugorach i przydrożach znajdujących się na terenach wyżynnych południowej Polski. Jej obszar występowania obejmuje prawie całą Europę (bez Skandynawii), miejscami można ją znaleźć również w Azji oraz północnej części Afryki.

Tobołki przerosłe – jak rozpoznać roślinę?

Tobołki rosną do wysokości ok. 20-30 cm. Posiadają wzniesioną, czyli wzrastającą bezpośrednio w górę, łodygę o okrągłym przekroju. Liście rośliny rosną w ułożeniu rozetkowym, mogą mieć do 8 cm długości i 2 cm szerokości. Mają kształt sercowaty, całobrzegi. W nasadzie są sercowate i nie posiadają ogonka liściowego. Posiadają niebiesko-zielony kolor.

Tobołki przerosłe posiadają drobne kwiaty o białych płatach korony. Posiadają cztery białe płatki o długości do 5 mm. Wyrastają na długich szypułkach, tworząc kwiatostany w formie gron, które wydłużają się wraz z wiekiem rośliny. Kwitnienie przypada na miesiące wiosenno-letnie (od marca do czerwca). W okresie kwitnienia roślina może wytworzyć nawet kilka tysięcy szt. nasion.

Owocem tobołków jest łuszczyna słabo oskrzydlona w swojej górnej części. Nasiona natomiast są gładkie lub słabo marszczone.

Tobołki przerosłe – właściwości lecznicze

Roślina posiada podobne właściwości jak blisko spokrewnione z nią tobołki polne. Zarówno nasiona, jak również liście stanowią surowiec mający właściwości lecznicze. Liście, podobnie jak w przypadku kapusty, zawierają bardzo dużo witaminy C, ponadto zawierają również:

  • saponiny – o działaniu moczopędnym, wykrztuśnym, wzmagającym wydzielanie śluzu, nasilają procesy wchłaniania składników pokarmowych z jelit do krwi oraz poprawiają trawienie tłuszczów. Mają działanie przeciwzapalnie i przeciwbakteryjne, pobudzają wydzielanie soku żołądkowego, żółci i soku jelitowego. W dużej ilości mają działanie wymiotne
  • flawonoidy – mają działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne, odpowiadają za uszczelnianie naczyń krwionośnych, działanie rozkurczowe oraz moczopędne
  • alkaloidy – substancje mogące mieć właściwości lecznicze, jednak toksyczne w dużych ilościach.

Tobołki przerosłe zawierają również cenne olejki eteryczne, oleje goryczkowe, a także duże ilości minerałów, w tym przede wszystkim magnez.

Tobołki przerosłe – zastosowanie

Zastosowanie rośliny to przede wszystkim naturalne leczenie dolegliwości związanych z układem moczowym – leczyć stany zapalne nerek lub pęcherza moczowego , ze względu na ich moczopędne oraz przeciwzapalne działanie. W tym celu stosuje się napary oraz wywary z liści tej rośliny.

Napary mogą również łagodzić stany zapalne na skórze, przyspieszają gojenie się ran.

Innym zastosowaniem, jakie mają tobołki przerosłe, jest zastosowanie ich w celach wykrztuśnych podczas nieżytu górnych dróg oddechowych. Pomagają w ten sposób pozbyć się zalegającej wydzieliny.

Kolejnym zastosowaniem jest łagodzenie objawów miesiączki u kobiet, ze względu na działanie rozkurczowe. Pomagają również wspierać leczenie w stanach zapalnych macicy.

Tobołki przerosłe – sposób użycia

W celach leczniczych wykorzystuje się zarówno nasiona, jak i liście, a nawet kwiaty, choć te głównie jako składnik sałatek. Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów z tobołków jest ciąża oraz okres karmienia dziecka.

  • Napar z nasion tobołka – aby uzyskać napar należy w pierwszej kolejności odpowiednio wysuszyć nasiona. Łyżeczkę przygotowanych nasion należy wsypać do szklanki gorącej wody i parzyć pod przykryciem przez czas 20-30 minut. Kiedy preparat jest już gotowy, trzeba go przecedzić, aby pozbyć się nasion. Tak przygotowany napar zaleca się spożywać w małych ilościach, maksymalnie trzy razy dziennie po ¼ szklanki. Ma zastosowanie w przypadku dolegliwości związanych z nieprawidłową pracą nerek lub pęcherza moczowego.
  • Olej z nasion tobołka – aby uzyskać zdrowy, ekologiczny olej z nasion, należy je odpowiednio ześrutować i wycisnąć. Olej zbiera się z powierzchni wody, do której zostały wsypane przygotowane wcześniej nasiona. Olej nadaje się do wykorzystania jako dodatek spożywczy np. do sałatek.
  • Wywar z nasion tobołka – aby uzyskać wywar również należ wysuszyć nasiona, następnie ok. 10-15 gram wrzucić do wody i zagotować aż do osiągnięcia temperatury wrzenia. Gotowy wywar odstawia się na około 5 godzin. Po upływie tego czasu wywar jest gotowy do spożycia. Można go spożywać do 6 razy dziennie, a jego działanie jest podobne jak działanie naparu.
  • Liście tobołka jako dodatek do sałatek i zup – tobołki przerosłe posiadają liście o charakterystycznym, gorzkawym smaku. Mogą stanowić doskonały suplement diety, wzbogacający posiłek o źródło cennych składników i magnezu. Jako dodatek używa się świeżych liści, zbieranych przed zakwitnięciem rośliny.
  • Koktajle/soki z liści tobołka – liście mogą stanowić również ciekawy dodatek do soków oraz koktajli przygotowanych z warzyw i owoców za pomocą blendera.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.