Jelito grube

Jelito grube – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie chorób

Jelito grube (łac. Intestinum crassum) jest dolną częścią przewodu żołądkowo-jelitowego, rozpoczynającą się po jelicie cienkim i kończącą się w odbycie. Powszechnie uważa się, że ludzkie jelita są potrzebne tylko do trawienia pokarmu. Jednak tak nie jest. Oczywiście, wchłanianie składników odżywczych jest najważniejszą funkcją jelita, ale nie jedyną.

Istnieją inne funkcje jelit:

  • Wydalnicze
  • Odpornościowe
  • Synteza hormonów i witamin.

Funkcją wydalniczą jest wycofanie niestrawionych resztek pokarmowych z organizmu. Rolą immunologiczną organizmu jest zapobieganie przenikaniu szkodliwych mikroorganizmów do organizmu, synteza immunoglobulin i komórek układu odpornościowego limfocytów.

Jednak najważniejszym celem jelita jest przetwarzanie i przyswajanie składników odżywczych, które dostają się do organizmu wraz z pożywieniem. Ludzkie jelito jest końcową częścią przewodu pokarmowego, a w nim ostateczne rozkładanie składników odżywczych w proste cząsteczki, które mogą zostać wchłonięte przez krew. Proces przyjmowania składników odżywczych do krwi występuje również w jelicie. Jelito nie zawsze działa tak, jak powinno, a często przy różnych naruszeniach jego pracy można określić, które z jego części nie funkcjonuje prawidłowo.

Jelito grube – wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest chorobą zapalną okrężnicy, która z reguły dotyczy błony śluzowej odbytnicy i innych części okrężnicy. Choroba jest przewlekła, występuje z zaostrzeniami.

Przyczyny wrzodziejącego zapalenia jelita grubego nie są dokładnie ustalone. Najbardziej prawdopodobną przyczyną jest obecność defektu genetycznego w układzie odpornościowym, co prowadzi do rozwoju ciężkiego procesu zapalnego w jelicie grubym. Można uznać za udowodnione zaangażowanie mechanizmów dziedzicznych w procesach powstawania wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

Wrzodziejące zapalenie okrężnicy zawsze wpływa na odbytnicę, wtedy proces zapalny może rozprzestrzenić się na całą okrężnicę. Śluzówka jelita grubego z wieloma krwotokami, nadżerkami, owrzodzeniami, łatwo podatnymi na zmiany zapalne. Niebezpieczeństwo przedłużonego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego w możliwości rozwinięcia się polipów i guzach jelita grubego. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego charakteryzuje się dwiema grupami objawów: jelitową i ogólną.

Z jelitowych objawów najczęstszym i najtrwalszym jest krwawienie z odbytnicy. Krew w stolcu pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy jest stale obserwowana, nawet poza zaostrzeniem choroby. Zaburzenia stolca są drugim stałym objawem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, najczęściej, zwłaszcza w okresach zaostrzeń:

  • biegunki
  • znacznie rzadziej zaparcia
  • lub na zmianę zaparcia i biegunki.

Ból w jamie brzusznej jest trzecim lokalnym symptomem, zwykle objawia się w lewej połowie brzucha, rzadziej w całym brzuchu. Po wypróżnieniu ból jest osłabiony lub nasilony. Z ogólnych dolegliwości można wyróżnić:

  • osłabienie
  • zmniejszona wydajność
  • utratą masy ciała.

Jelito grube – obecność krwi w kale

Obecność krwi w kale jest bardzo niepokojącym sygnałem, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem i przeprowadzić badanie. Jelito grube bada się za pomocą specjalnego urządzenia z kolonoskopem, w razie potrzeby przeprowadza się badanie rentgenowskie. Rozpoznanie wrzodziejącego zapalenia jelita ustala się na podstawie charakterystycznych zmian w błonie śluzowej.

Leczenie wrzodziejącego zapalenia okrężnicy jest długie, wymaga od pacjenta dużej cierpliwości. Obecnie istnieją skuteczne sposoby leczenia, wszystkie powinny być przepisywane przez lekarza i prowadzone pod jego nadzorem. Istnieje jedno ogólne ograniczenie dietetyczne we wszystkich postaciach wrzodziejącego zapalenia jelita grubego w ostrej fazie: wykluczenie produktów mlecznych z powodu wysokiego odsetka pacjentów ze zwiększoną wrażliwością na białka mleka.

Główne leki stosowane w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego to sulfasalazyna lub mesalazyna i hormony kory nadnerczy. Leczenie pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi postaciami choroby zwykle rozpoczyna się od sulfasalazyny lub mesalazyny, ponieważ jeśli pacjent dobrze je toleruje, przedłużoną terapię podtrzymującą można prowadzić bez żadnych komplikacji.

Jelito grube – choroba Leśniowskiego-Crohna

Choroba Leśniowskiego-Crohna jest przewlekłą chorobą zapalną jelit. W przeciwieństwie do wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroba Crohna dotyka całego jelita, a także żołądka i przełyku. Zmiany zapalne mogą być pojedyncze lub wielokrotne, a zmienione obszary na przemian z niezmienionymi. Zapalenie rozciąga się na całą grubość jelita, w warstwie podśluzówkowej, u większości pacjentów wykrywane są charakterystyczne nagromadzenia komórek ziarniniakowych i występuje uszkodzenie naczyń limfatycznych jelit.

Objawy choroby Leśniowskiego-Crohna są w dużej mierze spowodowane miejscem urazu. W przypadku zmiany prawej części jelita grubego, pacjent skarży się na:

  • bóle brzucha
  • burczenie
  • obrzęk
  • biegunkę.

Często rozwija się zwężenie jelit. W tym przypadku występuje obraz częściowej, a czasem całkowitej niedrożności jelit tzn. nagły silny ból, ciężkie wymioty. Przy izolowanym zaangażowaniu jelita chory:

  • traci na wadze
  • pojawiają się oznaki braku witamin
  • pojawiają się zaburzenia metaboliczne o różnym nasileniu
  • ropne przetoki, szczególnie wokół odbytu
  • niedrożność jelit
  • gorączka
  • uszkodzenie stawów
  • wysypka na skórze
  • uszkodzenie wątroby.

Rozpoznanie choroby Leśniowskiego-Crohna jest uważane za bardzo trudne zadanie w medycynie. Dlatego ważne jest, aby jak najszybciej skontaktować się ze specjalistą gastroenterologiem, który przeprowadzi niezbędne badania ambulatoryjne. Chorym przepisywana jest dieta o wysokiej zawartości białka, ograniczona do produktów mlecznych. Leczenie farmakologiczne, podobnie jak w przypadku wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, prowadzone jest głównie przez dwie grupy leków – sulfasalazynę i hormony kory nadnerczy – prednizolon. Są to bardzo aktywne i skuteczne leki, ale mogą wystąpić działania niepożądane.

Jelito grube – guzy jelita grubego

Istnieją dwa rodzaje nowotworów jelita grubego: łagodne i złośliwe, te drugie są bardziej powszechne. Rak jelita grubego i odbytnicy plasuje się obecnie na pierwszym miejscu spośród wszystkich nowotworów złośliwych. Ludzie zwykle chorują w wieku 40-50 lat, w kolejnych grupach wiekowych prawdopodobieństwo wystąpienia choroby wzrasta. W 15% przypadków nowotwór znajduje się w prawej połowie jelita grubego a w 75% w lewej połowie.

Według współczesnych pomysłów, ważnym czynnikiem ryzyka dla nowotworów jelita grubego jest dieta bogata w rafinowaną żywność, tłuszcze zwierzęce i niewielką ilość błonnika. Czynniki ryzyka obejmują również:

  • polipy jelita grubego
  • dziedziczną polipowatość
  • obciążenie dziedziczne rodzinnej choroby,
  • długoterminowe wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  • przebytą operację raka jelita grubego.

Polipy mogą w ogóle nie występować, zwłaszcza pojedyncze, w tym przypadku są diagnozują  to badania endoskopowe lub radiologiczne. Charakterystyczne objawy, na podstawie, których można podejrzewać raka we wczesnych stadiach rozwoju, są nieliczne. Pacjenci skarżą się na:

  • bóle brzucha
  • krew w stolcu
  • zaparcia
  • gorączka
  • utrata masy ciała
  • osłabienie
  • biegunka.

Wszystko to wskazuje, że przy zaburzeniach jelitowych, zwłaszcza tych, które pojawiły się w stosunkowo krótkim czasie, niemożliwe jest wykluczenie możliwości procesu nowotworowego. Wczesne rozpoczęcie leczenia u lekarza pozwala na wczesne rozpoznanie nowotworów na etapie ich radykalnego leczenia.

Jelito grube – zespół jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego to zespół zaburzeń jelitowych spowodowanych upośledzeniem, głównie jego funkcji motorycznych w przypadku braku zmian organicznych. Choroba może być pierwotna i wtórna. W pierwotnej postaci zaburzenia motoryczne w jelitach i spowodowane nimi objawy są niezależną chorobą. Formy wtórne powstają z innymi chorobami, zwłaszcza z przewodu pokarmowego.

Zespół jelita drażliwego większość badaczy uważa za chorobę, w której nacisk kładzie się na ostrej i przewlekłej sytuacji stresowej, konfliktów rodzinnych, niepokój o dzieci, utratę bliskich. Negatywne emocje, stresujące sytuacje wpływają na aktywność motoryczną jelita grubego. Oprócz tych zaburzeń, ostre infekcje jelitowe, dieta z niewystarczającą ilością substancji niestrawnych i nietolerancja niektórych rodzajów pokarmu są nazywane przyczyną jelita drażliwego. Gdy choroba jest spowodowana tymi przyczynami, główną rolę w jej rozwoju odgrywa naruszenie składu bakteryjnego okrężnicy – dysbiozy. Jeśli istnieje przez dłuższy czas, może wystąpić stan zapalny błony śluzowej,

Chorzy zwykle skarżą się na:

  • bóle brzucha (ból ostry, wiercenie, cięcie)
  • burczenie w brzuchu
  • obrzęk
  • wzdęcia
  • zaburzenia wypróżniania ( najczęściej zaparcia lub naprzemienne zaparcia i biegunka)
  • bóle w okolicy serca, stawów, pleców.

Trudno jest zdiagnozować zespół jelita drażliwego, ponieważ jego objawy mogą występować w różnych, poważniejszych chorobach jelit, w szczególności w polipach, nowotworach. Przeprowadzana jest ogólną analizę kału, badanie krwi utajonej w kale, badanie rentgenowskie jelita grubego, badanie błony śluzowej za pomocą specjalnego urządzenia (kolonoskopia).

Leczenie zespołu nadwrażliwości jelita grubego zależy w dużej mierze od tego, czy lekarz i pacjent mogą, co najmniej w przybliżeniu określić przyczyny leżące u podstaw choroby. Niezależnie od tego istnieją pewne zasady leczenia. Do leczenia bólu stosuje się dla leków na receptę takie jak: dicyklominy (notensil) mebeweryna. Preparaty enzymatyczne: fest, creon, enzipalmed. Należy je przyjmować w ciągu 2-3 dni 1-2 tabletki 3 razy podczas posiłków, aby zmniejszyć ból, a następnie zrobić sobie przerwę.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.