Infekcje

Infekcje – rola mikroorganizmów w powstawaniu infekcji

Infekcje to procesy interakcji między organizmem ludzkim a drobnoustrojem w określonych warunkach środowiskowych. Choroba występuje w wyniku przenikania drobnoustrojów i wirusów do organizmu, które są w stanie rozmnażać się i wykonywać wszystkie istotne funkcje w tych warunkach.

Nosiciele infekcji

Źródłem chorobotwórczych mikroorganizmów mogą być ludzie chorzy, zwierzęta, żywność, woda. Źródłami takich drobnoustrojów są często ludzie, którzy wyzdrowieli, ale nadal wydzielają mikroby do środowiska zewnętrznego. Są to tak zwani nosiciele wirusów. Kiedy osoba jest zarażona, zjadliwość lub stopień patogenności drobnoustroju, który może ulec zmianie w zależności od warunków jego istnienia. Szczepionki to metody sztucznego obniżania zjadliwości drobnoustrojów.

Źródła i drogi przenoszenia infekcji (patogenów chorób zakaźnych)

Infekcje lub proces zakaźny to połączenie fizjologicznych i patologicznych procesów zachodzących w organizmie ludzkim po wprowadzeniu i reprodukcji patogennych mikroorganizmów w nim. W przypadku wystąpienia procesu zakaźnego decydujące znaczenie ma stan sił ochronnych drobnoustroju, ilość i jakość drobnoustroju wnikającego do organizmu, sposoby jego wprowadzania w makroorganizmie i warunki środowiskowe, w których zachodzi interakcja między drobnoustrojami i mikroorganizmami. Wartość tych czynników jest różna dla różnych infekcji. Mikroorganizmy o wysokiej zjadliwości odgrywają główną rolę w występowaniu i wyniku procesu zakaźnego.

Z biologicznego punktu widzenia proces zakaźny jest rodzajem pasożytnictwa, gdy dwa żywe organizmy walczą. Jednocześnie makroorganizm rozwija patologiczne zmiany w tkankach, w których rozmnażają się mikroorganizmy, a także mobilizuje siły ochronne do zniszczenia patogenu i eliminacji skutków jego patogennego działania. W przypadku postępu patologicznych zmian w tkankach drobnoustroju rozwija się choroba zakaźna.

Infekcje

Chorobę zakaźną należy traktować, jako skrajny stopień zakażenia, tj. nieudana próba mikroorganizmów w celu wyeliminowania patogennego działania mikroorganizmu. Choroby zakaźne różnią się od innych chorób tym, że są spowodowane przez żywe patogeny i są zakaźne. Mogą być przenoszone od pacjentów ze zdrowym, jak również z obecności okresu ukrytego. Specyficznych reakcji organizmu na wprowadzony patogen i rozwój odporności od makroorganizmu.

Okres od momentu przeniknięcia mikroorganizmu do makroorganizmu aż do pojawienia się pierwszych oznak choroby lub innych zmian wykrytych metodami biochemicznymi lub immunologicznymi nazywa się inkubacją. W okresie inkubacji patogen szybko się rozmnaża w ciele, może być uwalniany do środowiska. W tym przypadku osoba lub zwierzę bez widocznych oznak choroby jest już niebezpieczne, jako źródło infekcji dla innych.

Po okresie inkubacji zaczyna się okres, gdy rozwija się zespół objawów charakterystyczny dla danej choroby, po czym osoba lub zwierzę odzyskuje lub umiera. Ludzie, którzy byli chorzy lub zwierzęta, mogą przez długi czas wydalać patogen do środowiska zewnętrznego podczas kaszlu, kichania, moczu i kału. Dla nich ten patogen nie jest niebezpieczny, ponieważ ich organizm rozwinął odporność na nie (odporność). Jednak izolowane patogeny mogą powodować zakaźny proces u ludzi i zwierząt.

Niezbędne w rozwoju choroby zakaźnej są tak zwane bramy wjazdowe do infekcji, to znaczy te narządy i tkanki, przez które mikroorganizmy wchodzą do makroorganizmu. Salmonella wywołuje chorobę tylko wtedy, gdy uderzy w błonę śluzową jelit; pałeczki wąglika – na uszkodzonej skórze, błonach śluzowych oczu i jelitach; wirusy grypy, odra – na błonach śluzowych górnych dróg oddechowych.

Rodzaje toksyn wytwarzanych przez drobnoustroje

Istnieją dwa rodzaje toksyn wytwarzanych przez patogenne drobnoustroje: egzotoksyny i endotoksyny.

  • Egzotoksyny to toksyny, które w czasie życia drobnoustroju są uwalniane z komórki do środowiska. Są to substancje o charakterze białkowym, działające głównie na oddzielne narządy i tkanki. Działaniu tych toksyn towarzyszą charakterystyczne objawy choroby. Egzotoksyny są wrażliwe na wzrosty temperatury: podgrzewanie do 70-80 ° C znacznie zmniejsza ich toksyczność, a gotowanie niszczy. Egzotoksyny są znacznie bardziej toksyczne niż endotoksyny.
  • Endotoksyny są toksynami uwalnianymi z komórki drobnoustroju dopiero po zniszczeniu membrany. Toksyny te są bardziej złożone niż egzotoksyny, skład chemiczny nie ma swoistości. Są bardziej odporne na ciepło i mogą wytrzymać temperatury do 80-100 ° C i więcej.

Rola mikroorganizmów w powstawaniu infekcji

Mikroorganizmy, które mogą powodować choroby u ludzi, roślin i zwierząt, nazywane są chorobotwórczymi (patogennymi). Potencjalna zdolność mikroorganizmów do tworzenia się w tkankach i jamach ciała, a także do ich namnażania nazywana jest patogenicznością. Znak patogenności jest potencjalny, ponieważ może być zrealizowany tylko w określonych warunkach i podatności organizmu. Patogenne mikroorganizmy mają swoistość, tj. powodują charakterystyczne zmiany w organizmie. Jest to spowodowane ich biologicznymi cechami, miejscem wszczepienia, rozmieszczeniem w ciele i uszkodzeniem odpowiednich narządów i tkanek.

Stopień patogenności drobnoustrojów tego samego gatunku, który jest powszechnie nazywany zjadliwością, może się znacznie różnić. Zjadliwość drobnoustrojów jest nieodłączna tylko w żywych, aktywnie rozwijających się komórkach. Jest ściśle związana z ich zdolnością do inwazji jednej lub drugiej tkanki, namnażania się w niej i tłumienia ochronnych funkcji ciała. Większość patogennych mikroorganizmów wytwarza podczas rozmnażania specjalne substancje tzw. toksyny charakteryzujące się wyjątkowo wysoką toksycznością. Istnieją dwie grupy toksyn: egzotoksyny i endotoksyny, które mają różny skład chemiczny i właściwości.

Objawy infekcji, czyli zakażenia drobnoustrojami chorobotwórczymi

Objawy zakażenia drobnoustrojami chorobotwórczymi nie pojawiają się natychmiast, tylko po utajonym okresie inkubacji. Jest to czas, gdy mikroorganizmy rozprzestrzeniają się w organizmie a także magazynują niekorzystne produkty przemiany materii. Okres inkubacji może być różny w zależności od rodzaju choroby. Może trwać od kilku dni (wąglik, czerwonka) do kilku tygodni (dur brzuszny i tężec). W niektórych chorobach czas jej trwania sięga kilku miesięcy (wścieklizna), a nawet lat (trąd).

Objawy charakterystyczne dla każdej choroby pojawiają się dopiero po zakończeniu okresu inkubacji. W tym samym czasie ludzie mają różną odporność na choroby. Stan organizmu człowieka, w którym jest on odporny na działanie drobnoustrojów chorobotwórczych, nazywany jest odpornością. Odporność jest spowodowana przez szereg właściwości organizmu, które zapobiegają wzrostowi drobnoustrojów i neutralizują toksyczne produkty ich życiowej aktywności. Te cechy ludzkiego ciała mogą być dziedziczne lub nabyte. Wiadomo, więc, że ludzie, którzy mieli chorobę zakaźną (ospa, cholera itp.), zwykle nie chorują ponownie.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.