Osobowość anankastyczna

Osobowość anankastyczna – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Osobowość anankastyczna to zaburzenie osobowości charakteryzowane, jako zaburzenie psychiczne ze zwiększoną tendencją do zwątpienia, podejrzliwością i perfekcjonizmem, jak również przejawami uporu i powtarzających się obsesji, przymusów. Z punktu widzenia psychoanalizy to zaburzenie osobowości zalicza się do grupy zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Ludzie z tego typu zaburzeniami wykazują większą troskę o porządek, perfekcjoniści, próbują kontrolować nie tylko siebie, ale także ludzi ich otaczających. Osobowość anankastyczna to zaburzenia lękowo-fobiczne.

Istota zaburzenia osobowości anankastycznej

Ludzie z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi wykazują idee porządku, kontroli i bezpieczeństwa. Kompulsje są obserwowane w zachowaniu, obsesyjne działania i obsesyjne myśli, które występują w regularnych odstępach czasu. Z reguły myśli i działania są ze sobą powiązane, aby pozbyć się niektórych myśli lub zapobiec niepożądanym zdarzeniom, osoba musi (według jej opinii) wykonać pewne czynności. Na przykład, wyłączają i włączają światło określoną liczbę razy, myje się pod prysznicem wiele razy dziennie, aż myśl zniknie (czasami trwa to dzień lub dłużej).

Ludzie z zaburzeniami osobowości anankastycznej, czyli obsesyjno-kompulsywnej odczuwają ciągły brak bezpieczeństwa, próbują je znaleźć za pomocą kontroli. Jednocześnie istnieje obawa przed podejmowaniem decyzji, ponownym sprawdzaniem swoich działań i powtarzaniem działań. Osobowość anankastyczna zmusza chorego do ustalenia swojego porządku i systemu rzeczy, niezadowolony z postępowania innych za nieprzestrzeganie praw tej osoby.

Tendencja do perfekcjonizmu i sumienności to kolejna cecha charakterystyczna. Ich działania są uzasadnione i kwestionowane. Innym ludziom stawia  surowe wymagania. Kontroluje siebie i innych z tą samą ostrością. Jeśli cechy osobowości nie uległy hipertrofii, zdolność adaptacji osobowości pozostaje dobra. Istnieje nawet możliwość osiągnięcia wyżyn, szczególnie w dziedzinie nauki lub innych dziedzinach, w których potrzebna jest ścisłość, wytrwałość i samoorganizacja.

Ludzie z osobowością anankastyczną doskonale pracują:

  • Rozwinięte poczucie obowiązku
  • Ciężka praca
  • Wytrwałość i odwaga
  • Niezawodność
  • Duże potrzeby planowania.

To prawda, że organizacja pracy wymaga tyle czasu i wysiłku, że zapomina się o samej idei i celu działania. Kiedy wyjeżdża na wakacje, skrupulatnie przenosi swoje obowiązki na inną osobę i domaga się przestrzegania własnych zasad i skuteczności. Ale nawet w życiu codziennym te same cechy sprawiają, że życie z osobą z taką osobowością jest bardzo trudne. Nie każdy może znieść jej nadmiernej miłości do porządku.

Trudno jest też przyzwyczaić się do ich oszczędności w emocjach i pewnym chłodzie, spowodowanym strachem przed utratą kontroli nad sobą i sytuacją. Emocje są „gaszone” przez myśli lub działania. Ale nieustanne zagłuszanie uczuć nie zadziała, prędzej czy później nastąpi zaburzenie. Przejawy porażki są indywidualne ktoś wyda dużo pieniędzy, a ktoś uderzy w jakąś osobę. Ludzie z tym zaburzeniem są nieufne, podejrzane. Wątpię w wszystko i zawsze, niecierpliwi, konserwatywni. W sumie jest to niekorzystny warunek leczenia, wątpią w kompetencje specjalisty, nie są gotowi na zmiany, nie chcą czekać.

Osobowość anankastyczna – przyczyny

Występuje częściej u mężczyzn z predyspozycją dziedziczną. Podstawowymi przyczynami u dzieci są wymagania rodziców, ścisła dyscyplina, zwiększona odpowiedzialność moralna, zakaz pokazywania emocji i słabości, wymóg bycia powściągliwym, sukces w szkole. Ale w większym stopniu na rozwój zaburzeń wpływają czynniki genetyczne, obrażenia czaszkowo-mózgowe oraz choroby.

Osobowość anankastyczna – objawy

Ludzie z osobowością anankastyczną boją się odpowiedzialności. Z tego powodu boją się popełnić błędu, przegapić szczegółów. W rezultacie utknęli w tych szczegółach i zapomnieli o głównym celu. Osoby z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi nie są zadowolone ze swoich osiągnięć, zawsze znajdują wady. Konflikty w związkach trwają długo, jak wszelkie negatywne uczucia i nieprzewidywalne sytuacje, w których muszą polegać na innych ludziach lub nie mogą kontrolować sytuacji. Ludzie z zaburzeniami osobowości anankastycznej nie mają poczucia humoru, zawsze są poważni i nie tolerują tego, co zagraża porządkowi i doskonałości.

Osobowość taka jest podatna na depresję i zaburzenia psychosomatyczne, zwłaszcza w pracy, jeśli odczuwają rozdźwięk między ich wysiłkami a prawdziwymi osiągnięciami. Ale strach przed podejmowaniem decyzji nie pozwoli im na zmianę pracy. Zbyt duże żądania nie pozwalają na budowanie bliskich relacji. Nie mają czasu ze względu na pracę, są bardzo uparci. Choroba przyczynia się do niepewności osoby, licznych lęków i fobii.

Moralizm i podwyższona uczciwość to kolejna cecha ludzi z osobowością anankastyczną. Wartości i priorytety są wysoce duchowe, ściśle przestrzegane. Objawy zaburzenia mają charakter kumulacyjny, objawiający się po raz pierwszy w okresie dojrzewania. Jednym z pierwszych objawów może być drapanie szyi, pocieranie kołnierza. Wraz z wiekiem zaburzenie nabierają sąsiadujących zaburzeń, takich jak pracoholizm.

Osobowość anankastyczna – diagnostyka

Zaburzenie osobowości anankastycznej następuje na podstawie, co najmniej 4 z następujących objawów:

  • Uporczywe wątpliwości i środki ostrożności
  • Zaabsorbowanie szczegółami, zasadami, procedurami, organizacją i planami
  • Perfekcjonizm, dążenie do doskonałości, ponowne sprawdzenie, które uniemożliwiają zakończenie sprawy
  • Przesadna sumienność i dokładność
  • Troska o wydajność ze szkodą dla przyjemności i relacji międzyludzkich
  • Nadmierna pedanteria i przestrzeganie konwencji społecznych
  • Sztywność i upór
  • Nalegając na podporządkowanie innych ludzi, nieuzasadnione pragnienie ograniczenia niezależności innych ludzi.

Osobowość anankastyczna – leczenie

Psychoterapia służy do rozwiązywania problemów, technik oddychania i metod relaksacyjnych. Psychoterapia ma na celu nie tylko uświadomienie osobie problemów, ale także zwiększenie odporności na stresujące czynniki prowadzące do przymusu i obsesji. Psychoanaliza służy do znalezienia przyczyn zaburzenia. Procedura dobierana jest indywidualnie, w zależności od stadium i ciężkości zaburzenia, stopnia wpływu na życie. Pozytywnie ustalona arteterapia, pozwala rozwinąć wyobraźnię, fantazję i emocjonalny początek. Dodatkowo, terapia lekowa jest stosowana do korygowania ciężkich stanów i psychosomatycznych. Jeśli samo zaburzenie jest konsekwencją choroby, leczona jest pierwotna przyczyna.

Zaburzenia osobowość anankastycznej dobrze reagują na terapię. Ponad połowa chorych jest całkowicie wyleczona, wszystkie objawy znikają. Oczywiście jest to możliwe pod warunkiem wykwalifikowanej pomocy, otwartych relacji, wsparcia bliskich. Świadomość chorych pozwala im chętnie uczestniczyć w leczeniu, z powodu swoich własnych cech, doświadczają namacalnych trudności. Ale problem może pojawić się na poziomie nieświadomości. Podświadomość z pewnością zacznie opierać się terapii. Pozytywne wyniki leczenia odnotowuje się już w pierwszym roku. Ale w niektórych przypadkach choroba staje się przewlekła z okresami remisji i zaostrzeń.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.